የግብፅ አስዋን ግድብ የጥፋት ውርስ-የውሃና ኢነርጂ ሚኒስትር ሃብታሙ ኢተፋ (ዶ/ር) እንደጻፉት

🔇Unmute

የግብፅ አስዋን ግድብ በአፍሪካ አወዛጋቢ ከሆኑ የሜጋ ፕሮጀክቶች አንዱ ነው። የግድቡ መገንባት ከ100 ሺህ በላይ ኑቢያውያንን ከቀያቸው፣ ከህይወታቸውና ከመሬታቸው አፈናቅሏል፤ ለከፋ ችግር እንዲዳረጉም አድርጓል።

የአስዋን ግድብ የግንባታ ሂደት የአንድ ወገን እርምጃና የጥፋት አሻራ የተስተዋለበት ነው። ኢትዮጵያ በወቅቱ ምክክርና ውይይት እንዲደረግ ተደጋጋሚ ጥሪ ብታቀርብም፣ ግድቡ ግን ያለ ኢትዮጵያ ፈቃድና ስምምነት ተገንብቷል።

በአሜሪካ እና በብሪታንያ በወቅቱ የተጠኑ ሰነዶች፣ በአስዋን ግድብ ግንባታ ሂደት ላይ ከዓባይ ተፋሰስ ሀገራት ጋር ሰፊ ምክክር ባለመደረጉ የነበረውን ስጋት በግልጽ ያመላከቱ ነበሩ። ከ1952 እስከ 1960 ባሉት ጊዜያት የተመዘገቡ 15 ኦፊሴላዊ መዝገቦች ይህንን ስጋት አስፍረዋል።

ነገር ግን ታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ እ.ኤ.አ. በ2015 በተፈረመው የመርሆች መግለጫ ስምምነት መሠረት ዘመናዊ የሕግ ማዕቀፍን ይከተላል። ግብፅ ኢትዮጵያን ከመንቀፏ በፊት፣ አስዋን ግድብን ያለ ኢትዮጵያ ስምምነት ለምን እንደገነባች እና ከ100,000 በላይ ኑቢያውያንን ለምን እንዳፈናቀለች በግልጽ ማስረዳት አለባት።

ግብፅ የአስዋን ግድብን ከየትኛውም የተፋሰሱ ሀገራት ጋር ምክክር ሳታደርግ መገንባቷ፤ እንዲሁም የጉዳት ጥናት እንኳ ሳይደረግ ኑቢያውያንን ከኑራቸውና ከቀያቸው በማፈናቀል ለከፍተኛ ችግር መዳረጓ የግድቡ የጥፋት ውርስ ነው።

ኢትዮጵያ በወቅቱ ምክክር እንዲደረግ ያቀረበችው ተደጋጋሚ ጥያቄም በግብፅ በኩል መልስ አላገኘም። በተቃራኒው የሕዳሴ ግድብ ጉዳይ ኢትዮጵያ፣ሱዳንና ግብፅ እ.ኤ.አ. በ2015 በተፈረመው የመርሆች ስምምነት መሰረት ለውይይት ተደራሽ ተደርጓል።ከዚህ አኳያ ግብፅ ታላቁ የሕዳሴ ግድብን በሚመለከት ኢትዮጵያን ለመንቀፍ ምንም አይነት ሞራላዊና ምክንያታዊ መሠረት የላትም።